Ineens gingen er vele deuren open

Het blijven helaas witte raven, de jongeren van vreemde origine die op de banken van hogeschool of universiteit belanden. En als die horde toch is genomen, vinden ze vaak moeilijk een job. Kris Verhellen wou daar met Bright Future iets aan doen. “We introduceren studenten in bedrijfskringen. Goed voor de studenten én voor de bedrijfsleiders die vaak niet weten welk menselijk kapitaal ze soms laten liggen.”

Bright Future begon als een… verjaardagscadeau. “Tegen mijn veertigste verjaardag wilde ik iets zinvols doen voor mezelf”, lacht Kris Verhellen, CEO van projectontwikkelaar Extensa Group. “Ik merkte rondom mij overal dat bedrijfsleiders en allochtonen elkaar niet vonden. Hetzelfde geldt voor studenten uit àlle kansengroepen. Je ziet ze zelden opduiken in directies of raden van bestuur. In quota heb ik nooit echt geloofd, maar wel in positieve actie. En zo is het idee voor Bright Future geboren.”

Luk Daems sprong meteen mee op de kar. In een vorig leven was hij directeur-generaal van de GOMB, maar stilzitten na zijn zestigste was niets voor hem. “Ik ging op zoek naar toplui uit de bedrijfswereld die op vrijwillige basis studenten wilden begeleiden. We hebben op dit ogenblik zo’n 140 vrijwilligers. Ze komen uit alle sectoren, van grootbanken tot technologiebedrijven en van advocaten- tot architectenbureaus.”

Ze nemen de studenten onder hun vleugels, helpen hen in hun professionele oriëntatie en bij het uitbouwen van een netwerk. Of ze zoeken voor de student actief mee naar stageplaatsen. De coaching is gratis, maar de jongeren moeten wel minimaal en met succes twee jaar hogere studies gevolgd hebben én ze moeten tonen dat ze echt actief willen meewerken aan hun professionele toekomst. De studenten zelf gaat Bright Future actief recruteren aan hogescholen en universiteiten.

Bright Future mikt vooral op studenten die zelf wel veel talent in huis hebben, maar een kansrijke omgeving missen. Als je in je familie- of vriendenkring niemand hebt die thuis is in dat segment van de arbeidsmarkt waar je zelf interesse voor hebt, blijven er vele deuren voor je dicht.

Enkele feiten en cijfers:

• de instroom van allochtonen in het hoger onderwijs blijft ondermaats.   Slechts 6% van de studenten is van Turkse of Maghrebijnse oorsprong.
• het slaagpercentage in het eerste jaar is 15 %, bij autochtonen is dat 55 %
• de jobkansen achteraf zijn aan de lage kant: allochtonen moeten langer solliciteren voor ze een job vinden en vaak werken ze onder het niveau van hun diploma
• allochtone jongeren vormen 6,2 % van alle schoolverlaters in Vlaanderen. Van die groep is meer dan 40% laaggeschoold, meer dan 40% maakt zijn of haar opleiding niet af. 12,8% of 1 op 8 is hooggeschoold.
• de populairste richtingen bij allochtonen in het hoger onderwijs zijn uitgesproken economische opleidingen

Karima (23) schuift mee aan tafel. Ze is een van de witte raven die doorstroomde naar de universiteit. Ze zit in haar laatste jaar economie aan de Solvay Business School van de VUB/ULB. “Op 200 leerlingen zijn we ongeveer met 8 studenten van vreemde origine”, zegt ze. “In het humaniora was het niet anders: toen was ik de enige in de richting Latijn-Wiskunde.”

Ze komt uit een eenvoudig gezin waar hogere studies niet vanzelfsprekend zijn en de scepsis over gelijke kansen op de arbeidsmarkt groot is. “Toch zette ik door”, lacht Karima minzaam. “En ik probeer mijn jongere broers ook op het hart te drukken dat ze hun best moeten doen op school. Ik zou willen dat ze een beetje mijn parcours kunnen volgen. Ik heb veel geluk gehad, maar ik heb er ook keihard voor gewerkt.”

Aan de universiteit leerde ze Bright Future kennen. Het werd een heuse springplank: ze kreeg een topadvocaat als coach en die loodste haar binnen bij één van de meest prestigieuze advocatenbureaus van het land. “Ik had eerder al ettelijke keren gesolliciteerd voor stages, maar ik ving altijd bot. Door die negatieve ervaring verloor ik ook mijn zelfvertrouwen. Met Bright Future gingen er plots veel deuren open. Op school had ik vooral de theorie van boekhoudkunde en fiscaliteit gezien, dank zij mijn coach leerde ik ook de praktijk kennen. Het gaf mij zin om het beste van mezelf te geven.”

“Je moet hen inderdaad doen geloven in hun eigen talenten”, knikt Michel, gepensioneerd ingenieur  en ex-CEO van een studiebureau met 600 werknemers. Hij vertelt hoe hij zelf drie jaar een Ruandese student begeleidde. “Hij was gevlucht voor de genocide in zijn land en leefde hier van het OCMW. Hij kwam terecht aan de UCL, waar hij drie keer op rij dubbelde. Stap per stap heb ik hem geleerd hoe hij zijn tijd moest beheren. Hij had al gezocht naar werk, maar dat lukte niet omdat hij geen Nederlands kende. Gaandeweg zijn we op al die punten beginnen werken. Ik heb hem ook geïntroduceerd bij een aantal contacten in de bedrijfswereld. Hij is er uiteindelijk gekomen.”

Goed om weten:

“Studeren wordt voor allochtone studenten een quasi reuzensprong van de laagste sport tot de eerste: essentiële treden ontbreken. Dit is zeer jammer, omdat deze groep een sterke ambitie heeft en er –vooral bij de meisjes- een duidelijke emancipatorische beweging gaande is.” (bron: ‘Allochtonen in het hoger onderwijs’, studie van VUB en KUL, maart 2007)

Bright Future is niet het enige initiatief dat werkt aan gelijke, zeg maar: hogere kansen voor mensen uit kansarme groepen. Zo werd er in Hasselt recent een studentenvereniging opgericht, Eduvision, die zich tot doel stelt om allochtonen warm te maken voor hoger onderwijs. Ook daar geven vrijwilligers het beste van zichzelf om jongeren te adviseren en te begeleiden.

sp.a blijft vanuit de Vlaamse regering hoog inzetten op een gelijke kansenbeleid. Vlaams minister van Onderwijs Pascal Smet engageert zich in zijn beleidsbrief Samen grenzen verleggen voor elk talent om de participatie aan het hoger onderwijs, van kansengroepen in het bijzonder, te verhogen. Hij wil daarvoor de studiefinanciering verruimen en de sociale voorzieningen moderniseren.

We laten geen enkele jongere in de steek en we willen geen enkel talent verspillen. Wie in eerste instantie toch uit de boot valt, moet vooralsnog een doorstart krijgen in het tweede kansen hoger onderwijs. Pascal werkt daarom onder meer aan leertrajecten die de combinatie van leren en werken vergemakkelijken.

De weg is nog lang en hobbelig, maar ik weet dat we samen bergen kunnen verzetten. Dat wil ik ook bewijzen als schepen van Jeugd en Onderwijs in Mechelen. Eén op twee twaalfjarigen is daar vandaag van niet-Belgische origine. We kunnen het ons niet veroorloven om die generatie te verliezen. En laat ons hopen dat daar veel Karima’s tussen zitten… Want o ja, waar zitten de jongens trouwens? Die vinden nog moeilijker de weg naar hogeschool of universiteit. “Een leemte”, erkent ook Kris Verhellen. “Onder de 80 studenten die we vandaag begeleiden, is er niet één Marokkaanse jongen.”