Ruimtelijke ordening wordt ook sociale ordening

Na anderhalf jaar onderhandelen is de Vlaamse regering akkoord om in het nieuw Vlaams decreet Ruimtelijke Ordening voldoende sociale accenten te leggen.

Vlaams sp.a -fractieleider Ludo Sannen is tevreden: “Iedere inwoner van ons land heeft recht op een degelijke en betaalbare woning. Onze overheid moet dus alles in het werk stellen om dit te realiseren. Met dit akkoord zetten we een grote stap vooruit. sp.a zal er ook op toezien dat dit akkoord correct uitgevoerd wordt.“

In 2004 besteedde een gezin gemiddeld één vijfde van zijn budget aan wonen. Als ook de verwarming, de inrichting en de tuin meegerekend werden, ging bijna één derde van het gezinsbudget naar de woning. Huurders besteden relatief meer aan wonen dan eigenaars. De laatste jaren kende de bouwgrond een ware prijsexplosie, appartementen werden op één jaar tijd 14% duurder, de prijs van kleine en middelgrote woningen steeg met bijna 30%.

Ludo Sannen: “Om het recht op wonen voor iedereen te garanderen is het niet nodig om meer ruimte te bestemmen voor wonen. Het beleid moet zich dus niet toespitsen op extra woonzones en woonuitbreidings- gebieden. Waar we wél op moeten inzetten is kwaliteit en betaalbaarheid van woningen.“

Het akkoord biedt hiervoor een aantal belangrijke garanties:

* Er komt een vastgelegd percentage voor sociaal en bescheiden woonaanbod in elke gemeente. Dat moet leiden tot een afdoende betaalbaar aanbod en meer sociaal gemengde woonwijken.
* Telkens een gebied via ruimtelijke uitvoeringsplannen herbestemd wordt voor wonen, zal een minimaal aandeel van sociale en bescheiden woningen kunnen worden vastgelegd. Als de oorspronkelijke bestemming woonuitbreiding was, zal dit zelfs verplicht zijn. Een dergelijke aanpak wordt nu bijvoorbeeld al gevolgd in de gemeente Herent.
* Aan een grote private (verkavelings)vergunning worden sociale lasten verbonden in functie van het realiseren van het sociaal en bescheiden woonaanbod. Daarbij kan rekening worden gehouden met de al dan niet gelegen zijn in woonuitbreidingsgebieden, de grootte van het project, enz… De overheid krijgt zo de instrumenten in handen om deze verplichting af te dwingen.
* Voor wonen bestemde bouwgronden moeten sneller op de markt komen. We willen een systeem om slapende bouwgronden van overheidsorganen en van de private sector sneller op de markt te brengen, o.a. via een meer doelmatige activeringsheffing. In specifieke zones (bijvoorbeeld bij stadsrenovatie) moet ook een bouwverplichting opgelegd kunnen worden.

Ludo Sannen: “Naast deze ruimtelijke maatregelen is er uiteraard ook meer budget nodig voor de realisatie van het noodzakelijke bijkomend sociaal woonaanbod. Zo wordt Vlaanderen goed om te wonen, ook voor mensen die het niet zelf kunnen betalen of die het daarbij steeds moeilijker krijgen.”